تبلیغات
مطالعات تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی
مطالعات تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی
تفتا

مقاله ای کوتاه در مورد نسخه اصل وقفنامه رشید الدین فضل ا... توسط مرحوم استاد ایرج افشار نگاشته شده که در این پست  قسمتی از متن این مقاله حضورتان ارائه میگردد.

محتویات وقفنامه

محتویات وقفنامه بطور کلی عبارت است از:

1 - تسجیلات متعدد از علما و فقها و قضات و ارباب دیوان از قبیل محمد بن عبدالسلام بن عبدالمجید بن عبدالحمید جرفادقانی و محموء بن محمد بن یوسف فخر همدانی و مسعود بن سعد بن محمد یزدی و حسن بن قاسم نیلی و قاضی مجدالدین عبدالله بن محمد قاضی تبریز و محمد بن محمد بن محمد بخاری حنفی و محمد بن عبد الله شافعی و احمد بن علی بن جعفر و محمد بن سعید کاتب و رجب بن علی بن احمد ساباطی و محمد بن محمد کوفی هاشمی و عبدالحمید بن یوسف بن حسین حنفی و عبدالمنعم بن نوری و حسین بن محمد دامغانی و عده‏ی کثیر دیگر مربوط به سالهای 709 ببعد، و نیز گواههایی از سالهای 785 و 850 در آن هست.

مهمتر از همه گواهنامه‏ای است که خلاصه‏ی آن نقل میشود:

 

«مضمون این وقفیه که منبی است از بعضی خیرات و مبرات مخدوم جهانیان، پشت و پناه اهل ایمان، رشید الدنیا و الحق و الدین عماد الاسلام و مغیث المسلمین فضل‏الله بن ابی الخیر بن العالی الطبیب الهمدانی... و اکثر آن مشرف است و به خط مبارک وی و ذکر اوقاف آن در میانه‏ی وقفیه‏ی مکتوب است به خط این ضعیف به اذن و اجازت وی و بر هر ورقی به خط این ضعیف نوشته است که از وقفیه است، نزد این ضعیف واقع و لایح شد و روشن و مبین گشت جمله به اعتراف صریح و بیان فصیح و کلمات منیف و تقریرات شریف که به حضور این ضعیف از خدمت آن مخدوم اعظم که بانی و واقف این اصول و فروع است که در وقفیه‏ی مبارک مفصل و مشروح است صادر شد و کلمه کلمه و حرف حرف استماع رفت و بر کلیات و جزویات آن وقوف تمام یافت واین ضعیف بعد از تقدیم وظایف شرع و تتمیم مراسم سمع که تفصی از آن بر ذمت قضاة اسلام و حکام ایام و ولاة احکام واجب و لازم باشد شرعا به صحت اعتراف واقف مذکور... به صحت مضمون این وقفیه حکم کرده آمد و همچنان به صحت مضمون جزو آخری که به خط اشرف خود نبشته و به آخر وقفیه الحاق فرموده، ناطق به ذکر آن که مصنفاتی که وی فرموده از حاصل آن اوقات استکتاب کنند بر آن وجه که به قلم اشرف فرموده است حکم کرده آمد و اعترافات فاسده و شبه غیر وارده که عادت طاعنان و معاندان باشد از آن جمله دور کرده آمد به سؤالی شرعی و جمعی از امنا و عدول و ائمه‏ی فحول بر آن گواه گرفته شد، و الله الموفق. کتبه العبد الضعیف عبدالله بن عمر بن محمد التبریز (ظ: التبریزی) الحسینی (ظ: الحسینی) الحاکم بمدینة تبریز بتارخ هذه الوقفیة المبارکة غرة ربیع الاول سنة تسع و سبعمائة.»

2 - متن قسمت اساسی وقفنامه که حدود و شرایط و وظایف است به خط رشیدالدین و در آغاز صفحه‏ای تذهیب شده دارد حاوی نام وقفنامه با سه شمسه که در میان این سه شمسه عبارات ذیل به خط رشید الدین کتابت شده است:

«شرط مؤکد با فرزندان خویش نسلا بعد نسل و عقبا بعد عقب می‏کنم و در مقابله‏ی حقوق پدری که در ذمت ایشان عقلا و شرعا و عرفا لازم است در عهده‏ی ایشان کرده سوگندی غلاظ و شداد ایشان را می‏دهم، خصوصا با آنانک بر حسب شرط واقف در هر عهدی نوبت تولیت و اشراف و نظر بدیشان رسد و مباشر این اشغال خیر گردند در آنچ این وقفیه را به هر ماهی یک نوبت مطالعه کنند تا بر احوال شروط آن کما ینبغی واقف شوند و در کیفیت

تصرفات واقف گردند و نیز نصیحتی که ایشان را کرده‏ام ملکه گردد تا در محافظت شروط آن به اقصی الغایة بکوشند و نصایح را به دل و جان قبول کرده رعایت آن را واجب شمرند تا حق سبحانه و تعالی و جمیع ملائکه و انبیاء و اولیاء و روح این ضعیف بواسطه‏ی امانت و دیانت و نیکو زندگانی از ایشان راضی باشند و ایشان را نیکنامی دنیوی و ثواب آخروی مدخر گردد، ان شاء الله تعالی.»




طبقه بندی: فرهنگ و تمدن اسلامی،
ارسال در تاریخ شنبه 1391/04/10 توسط حامد محمدی

ابزار وبلاگ

قالب وبلاگ